'We werken met de mensen uiteindelijk voor de mensen'

Tijdens de speciale bijeenkomst die PSO organiseerde om de Innovatieaward uit te reiken, konden deelnemers onder meer deelnemen aan de workshop ‘Human security from below.' Naglaa Elhajj van IKV Pax Christi, Martijn Dekker, promovendus aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, en Walid Salem van Centre for Democracy and Community Developement in Jerusalem verzorgden de workshop.

Veertien mensen die onder andere werkzaam zijn bij Oxfam Novib, PSO, HNI TPO en het Ministerie van Buiteblandse Zaken namen deel aan de workshop. Elhajj nam het eerste gedeelte ‘Human security in Irak' voor haar rekening. Zij vertelde met behulp van een film over de veiligheidsituatie in Irak.

Rimpels 

Aan het begin van de opname is een bejaarde vrouw met veel rimpels op haar gezicht te zien. Ze is christelijk in het islamitische Irak. Haar zoon is ontvoerd en ze weet niet of hij nog in leven is. En haar dochter werd voor haar ogen doodgeschoten. Uiteindelijk vlucht ze naar het zogenaamd ‘Bible Belt' van Irak. ‘Het is een cluster van negen christelijke dorpen. Daar zijn ze relatief veilig,' vertelt Elhajj. 'Omdat ze zichzelf beschermen door hun jongeren te trainen en te bewapenen.'

Jongeren hebben verschillende tactieken geadopteerd om zichzelf te beschermen. Maar wat doen ze precies? ‘Sommigen hebben verschillende identiteitskaarten waarmee ze reizen. Of ze gaan met een grote groep op stap.'

Onveilig 

Volgens Elhajj is Irak als gevolg van de oorlog een onveilig land geworden. En dat heeft weer anderen gevolgen voor het leven in het land. ‘Er is geen bescherming van het leger. Verder zijn er spanningen tussen de Soennieten en Sjiieten. Zij vechten elkaar op religieuze gronden elkaar de tent uit.'

Omdat mensen zich onveilig voelen, bedenken ze van alles om zichzelf te beschermen. ‘Vaak is het eten of gegeten worden. Sommigen hebben bodyguards of dragen zelf een wapen. Het is niet normaal om een gun bij je te hebben. Dat probeer ik mensen ook bij te brengen.'

Proces 

De kern van ‘Human security' is dat het nooit een zaak van de internationale gemeenschap. Het is bovendien een proces dat een lange adem vereist. ‘We staan nu aan het begin van dat proces in Irak. Succes hiervan zal afhangen van de lokale bevolking en hoe zij zich organiseren.'

Walid Salem verzorgde het tweede gedeelte van de workshop. Hij stelt in zijn presentatie dat als Israel veiligheid wil bereiken, dat het onvermijdelijk is om de Palestijnse zaak op te lossen. ‘Het gaat om veiligheid voor beide volkeren. Het is daarom belangrijk om de lokale mensen te bij elkaar te brengen om ideeën uit te wisselen.'

Benieuwd 

De bezoekers waren benieuwd naar hoe Salem mensen bij elkaar brengt in de Palestijnse gebieden. Van Israel mogen de Palestijnen geen gekozen volksvertegenwoordiging hebben. Toch hebben ze mensen in hun midden geselecteerd die namens de gemeenschappen praten. ‘Het is belangrijk om de steun van deze mensen te krijgen,' zegt Salem. ‘Bij ons is het verder zo dat je gewoon bij mensen aanbelt. Je word binnengelaten en daar kan je je verhaal vertellen en wat het voor hun zou opleveren. We werken met de mensen uiteindelijk voor de mensen.'

Voordat Salem zijn voordracht begon, vertelde Martijn Dekker, promovendus aan de Vrije Universiteit in Amsterdam over het programma ‘Academic Freedom'. Het is een programma waarin universiteitdocenten uit een land als Irak waar ze om veiligheidsredenen niet kunnen werken tijdelijk naar Nederland gehaald worden. Dekker: ‘Begin volgend jaar komt de eerste docenten naar Nederland. Ze komen werken en kennis opdoen. Daarna gaan ze terug naar hun land.'