Communiceren op innovatieve manier

Op 23 april vond er in de dependance van IKV/Pax Christi in Utrecht een bijeenkomst plaats over de vraag: hoe kun je monitoring en evaluatie op vernieuwende wijze inzetten binnen innovatieve projecten?

De deelnemers aan deze bijeenkomst waren afkomstig van PSO-lidorganisaties die financiering krijgen uit het Innovatiefonds. Als speciale gast was Alfonso Gumucio-Dagron aanwezig. Hij is lid van de Internationale Adviesraad van PSO en expert op het gebied van communicatie en ontwikkelingssamenwerking.

Caspar Waalewijn van Tear en Christa Nooy van Both ENDS hielden een presentatie over de manier waarop zij binnen hun innovatieve projecten bezig zijn met monitoring en evaluatie en waarin dit verschilt van doorsnee M&E-trajecten. Daarna werd er geïnventariseerd hoe andere leden bezig zijn met M&E van innovatie, het documenteren van processen van verandering en waar ze daarbij tegenaan lopen.

Van formulier tot video

Karin Matthijsse van Stichting Kinderpostzegels Nederland vertelde tijdens de bijeenkomst over een project dat deels door het innovatiefonds wordt gefinancierd, waarin dans centraal staat. Het succesvolle Nederlandse dansgezelschap Ish werkt met jongeren uit achterstandswijken. In India is een vergelijkbaar initiatief ontstaan. De jongeren daar worden door Ish getraind. Karin: ‘Met betrekking tot de evaluatie stelde ik voor een evaluatieformulier op te stellen. De jongeren reageerden afwijzend: ‘We zijn jong, verwacht je echt dat ons dat aanspreekt?' Zij wilden evalueren met moderne manieren. Uiteindelijk is het een videorapportage geworden.'

En lidorganisatie Stro werkt aan een interactief spel voor internet, dat wordt gemaakt met open source software. Deelnemers kunnen daarmee economische processen nabootsen en kijken hoe hun keuzes in de echte wereld zouden uitpakken.

Communicatie als onderdeel van het proces

Alfonso benadrukte dat het bij documenteren en communiceren heel belangrijk is je af te vragen: ‘voor wie is deze informatie bestemd?' en ‘wat is de beste manier is om de boodschap over te brengen? 'Heel vaak wordt er braaf gedocumenteerd omdat donoren dat willen. Je loopt dan gelijk het risico dat je alleen succesverhalen krijgt. Alfonso: ‘Het valt me bij ontwikkelingsorganisaties altijd op, dat communicatie niet als belangrijk wordt beschouwd. Ik vind juist dat er geen nieuw project mag worden goedgekeurd, zonder een communicatieparagraaf daarin. Sterker nog, een percentage van de fondsen moet standaard voor communicatie worden ingezet', aldus Alfonso.

Verandering

Bij een dergelijke benadering ondersteunt en begeleidt communicatie het proces van verandering. Het is niet meer iets dat uitsluitend wordt gedaan als een project is afgerond. Het mooie is, dat je daarbij ook de uitgangssituatie kan optekenen of verfilmen. Als je mensen halverwege het project en na afloop nogmaals spreekt, hoor en zie je gelijk concreet wat de resultaten van een project zijn. Alfonso: ‘Het spreekt bij iedereen tot de verbeelding als mensen vertellen hoe een ontwikkelingsproject hun leven heeft veranderd.'

PSO wil de komend tijd aandacht besteden aan vernieuwende manieren om bezig te zijn met monitoring en evaluatie van innovatieprocessen. Leden worden uitgenodigd om thematische sessies over M&E van innovatie bij te wonen.