Verhalen van kwaliteit 1

Visie en planning is basis voor capaciteitsversterking

Vanaf 2007 is Wemos, lobbyorganisatie op het gebied van gezondheid en internationaal beleid, gestart met partnerorganisatie-analyses. Die waren het resultaat van een proces om de kwaliteit van de capaciteitsopbouw te verbeteren. Mariska Meurs, leider van het Country Advocacy Team: ‘Partners worden zich ervan bewust dat ze prioriteiten moeten stellen.'

Dat was vier jaar geleden wel anders. Mariska Meurs vertelt: ‘Wemos stond toen aan het begin van het ontwikkelen van een visie op capaciteitsopbouw. Voordien was het beleid ad hoc. We zijn steeds meer gaan kijken wat onze doelstellingen op de lange termijn waren. Ook hebben we de afzonderlijke jaar- en werkplannen van partnerorganisaties onder de loep genomen. Die rammelden. Bovendien werden behaalde resultaten niet helder geformuleerd, waardoor niet kon worden beoordeeld wat er van de plannen was terechtgekomen.'

Strategie

In eerste instantie organiseerde Wemos trainingen en workshops voor partnerorganisaties, maar dat leverde te weinig resultaat op. Meurs: ‘We hebben onszelf de vraag gesteld hoe we capaciteitsopbouw strategischer konden benaderen. Hoe kunnen partnerorganisaties professionaliseren? Hoe kunnen ze gestructureerder gaan werken? Hoe kunnen ze een adequaat personeelsbeleid voeren? En hoe kunnen ze meer oog krijgen voor doelstellingen op de lange termijn?'

Wemos schakelde de hulp in van adviesbureaus en internationale organisaties. Ook PSO heeft een rol gespeeld. ‘Zij zorgden voor de financiering en stelden kritische vragen over onze aanpak. En we hebben intensief van hun kennis en ervaring op het gebied van capaciteitsopbouw gebruikgemaakt,' zegt Meurs.

Resultaten

Met de partnerorganisatie-analyses krijgt Wemos beter inzicht in wat er wel werkt, wat er niet werkt en wat de beste manier is om daar iets aan te doen. De analyses maken de partnerorganisaties ervan bewust dat ze prioriteiten in capaciteitsopbouw moeten stellen. ‘Met de nieuwe inzichten hebben onze partnerorganisaties vorig jaar plannen gemaakt voor capaciteitsversterking. Hoewel die plannen nog niet de kwaliteit hebben waarop we hoopten, zijn de eerste stappen gezet,' aldus Meurs.

Ook heeft Wemos zichzelf geanalyseerd. Meurs: ‘We hebben kritisch gekeken naar onze diverse rollen in onze relatie met partnerorganisaties. We constateerden dat we tegelijkertijd financier, samenwerkingspartner en capacity builder zijn. Conclusie was dat we moeten voorkomen dat die rollen elkaar in de weg zitten en dat partners owner zijn van projecten. We hebben nieuwe processen verankerd in onze eigen organisatie. Die professionalisering heeft zich vertaald in een betere relatie met onze partners.'

Medische ethiek en personeel

Een uitstapje naar de kernactiviteiten van Wemos. ‘Wij zoeken, met name in Bangladesh, Bolivia, Kenia en Zambia, naar structurele oorzaken en oplossingen voor gezondheidsproblemen. De organisatie ondersteunt partnerorganisaties in hun gezondheidslobby. Die ondersteuning bestaat uit financiering, capaciteitsversterking, het stimuleren van netwerken en onderzoek,' legt Meurs uit.

‘Een goed voorbeeld is ons medicijnenproject, waarbij we bekijken of klinisch medicijnonderzoek (clinical trial) op ethische wijze plaatsvindt. Vaak gebeurt dat niet. Patiënten worden bijvoorbeeld niet geïnformeerd over het feit dat ze aan een onderzoek meedoen. Ze zijn, zonder dat ze het weten, proefkonijnen, moeten ook nog betalen voor de behandelingen en krijgen niet de gewenste nazorg. Wemos lobbyt zelf bij de Europese registratieautoriteiten, opdat zij ethiek meewegen in hun beslissing om een medicijn toe te laten op de Europese markt.'

Een ander speerpunt van Wemos is personeel in de gezondheidszorg. Meurs legt uit: ‘Er wordt te weinig geïnvesteerd in kwantiteit en kwaliteit van personeel. Terwijl juist daar vaak het grootste gebrek aan is. Wemos spreekt overheden erop aan meer ontwikkelingsbudget te besteden aan personeel én aan capaciteit om een goed personeelsbeleid te voeren.

Development Organisation of the Rural Poor

Terug naar de resultaten op het gebied van capaciteitsversterking. ‘We zijn trots op onze partnerorganisatie Development Organisation of the Rural Poor (DORP) in Bangladesh. Die heeft vorige jaar op gestructureerde wijze met een paar lokale community-organisaties budget-clubs opgericht, die naar het gezondheidsbudget van lokale klinieken kijken. Ook wordt beoordeeld of daar de mensen werken die er volgens de budgetten zouden moeten werken en of medicijnen aanwezig zijn die er zouden moeten zijn. Gegevens worden verzameld, opgeslagen in databases en geanalyseerd. Deze gestructureerde aanpak was duidelijk het resultaat van systematisch nadenken en duidelijke doelen voor ogen hebben,' vertelt Meurs.

Waar Wemos nog tegenaan loopt is hoe het moet omgaan met het monitoren van de voortgang van capaciteitsversterking. Meurs: ‘We willen primair samenwerken en liever niet de rol spelen van de politieagent die controleert of de partners hun structuren en financiële systemen op orde hebben. Hoe we daarmee omgaan, dat is voor de komende maanden onze uitdaging.'