Samen in actie voor praktijkgericht genderbeleid

28 september 2011 - Op 15 september organiseerden PSO en WO=MEN een derde leerevent voor de deelnemers van de Gender Learning in Action Community. CIVICUS (vestigingsplaats Johannesburg, Zuid-Afrika), DAI, IICD, Justitia et Pax, MWPN, TIE, WO=MEN en  PSO kwamen bij elkaar om zich verder te verdiepen in de kunde van het verankeren van genderbeleid en –praktijk in de eigen organisaties. De deelnemers staan op het punt om samen met hun Zuidelijke partners actieonderzoek te ondernemen. De focus van het leerevent lag dan ook op het hoe en wat van actieonderzoek in de praktijk.

Praktijkgericht

‘Onze uitdaging is om samen met onze Zuidelijke partnerorganisaties in ruim een jaar tijd via actieonderzoek ons huidige genderbeleid te verbeteren en te vertalen naar de effectieve praktijk’, vertelt Sifiso Dube van CIVICUS. Maar wat is actieonderzoek? En hoe pak je dit aan? PSO nodigde expert Caroo Torfs van ATOL uit voor het opfrissen van de kennis op dit gebied bij de zeven maatschappelijke organisaties die deelnemen aan de Gender Learning in Action Community. De eerste boodschap die Torfs meteen wil meegeven is: ‘Er bestaat niet slechts één goede manier om actieonderzoek te doen. Elke situatie is anders.’

Onderzoek en actie gaan samen

Actieonderzoek betekent dat acties of veranderingen doorgevoerd worden tijdens het uitvoeren van het onderzoek. Deze veranderingen worden onderzocht en de resultaten van dit onderzoek leiden op hun beurt opnieuw tot acties of veranderingen. ATOL baseert elk actieonderzoek op het Information Space model van Max Boisot. Hij stelt dat er zes belangrijke fases zijn in de ontwikkeling van nieuwe kennis: exploratie, beschrijving, formulering, diffusie, toe-eigening en evaluatie en impact. Torfs:  ‘Het is geen lineair proces. Je volgt de fases in grote lijnen, maar je kunt altijd terugkeren naar een vorige fase.’  Jagoda Paukovic van Justitia et Pax is enthousiast: ‘Samen met drie Congolese partnerorganisaties werken we aan de preventie van seksueel geweld. Het I-Space model geeft ons een heel geschikt raamwerk voor ons actieonderzoek. Ik zie ons onderzoeksproces nu als een legpuzzel. De lege plekken vul je in zodra je weet waar de puzzelstukken horen.’

Elkaars taal begrijpen

Bij actieonderzoek worden leren en werken met elkaar verbonden. Openheid en een goede samenwerking zijn dan ook noodzakelijk. Torfs: ‘Leg de echte uitdagingen op tafel. Geef elkaar effectieve feedback. Experimenteer met alternatieve aanpakken. Dit bevordert en stimuleert het leren van en met elkaar.’ Miep Lenoir: ‘We zijn bij het IICD actief bezig met hoe we de ontwikkeling naar een lerende organisatie kunnen stimuleren, samen met onze partnerorganisaties. Dit actieonderzoek is een manier om dit te doen. We maken het nu expliciet.’

Caroo Torfs legt het Information Space model van Boisot uit

Sterk geworteld

In een actieonderzoek is de motivatie van de betrokkenen een heel belangrijke factor. ‘Het motiveert mensen als ze merken dat het een positieve invloed heeft op hun dagelijkse werk. Dus zorg dat het sterk geworteld wordt in de organisatie’, aldus Torfs. TIE heeft hier al een eerste stap in gezet. Anne-Marie Zaat vertelt: ‘We hebben onze deelname aan de Gender Learning in Action Community binnen de organisatie besproken. We gaan het nu integreren in een leerproces wat al liep. Om de twee weken hebben we een bijeenkomst waarin we al onze programma’s met elkaar bespreken. Iedereen belicht dan ook het genderaspect binnen hun project. Deze input gebruiken we voor ons interne leerproces.’   

Kleine stappen, groot resultaat

De deelnemers zijn erg geïnspireerd geraakt door Caroo Torfs en elkaar. Dube: ‘Een sessie zoals deze vind ik zeer nuttig omdat je met elkaar ervaringen kunt uitwisselen en uitdagingen kunt bespreken.’  Bij sommigen leeft echter wel de vraag: is dit haalbaar in een jaar? Sophie Kesselaar van WO=MEN is positief. ‘Dit leertraject is een eerste stap in het veranderproces. Er moet wel een duidelijke focus zijn. Je kunt nu eenmaal niet alles in één keer doen. Torfs is het met haar eens: ‘Het zijn juist de kleine stappen. Je kan beter een kleine stap vooruit doen en die opvolgen, dan grote plannen maken waar niemand iets mee doet.’

Ontmoet de Gender Learning in Action Community

In de Gender Learning in Action Community gaan meer dan twintig civil society organisaties wereldwijd aan de slag met actieonderzoek om effectief en praktijkgericht genderbeleid in hun organisaties te verankeren.

Meer informatie

Meer weten over de Gender Learning in Action Community? Of ook deelnemen? Een uitnodiging ontvangen voor één van de publieke seminars? Bel of e-mail Tessa -Roorda (070-3384964, roorda@pso.nl) of Sophie Kesselaar (070-3118808, s.kesselaar@wo-men.nl).