Looking at collaboration in North-South networks: publicatie bundelt geleerde lessen

17 januari 2012 - In april 2010 startte PSO een actieonderzoek met de leidende vraag: hoe kan samenwerking binnen Noord-Zuid-netwerken goed aansluiten bij de ambities, werkelijkheden en verwachtingen van de netwerkleden? Dit bood lid organisaties en hun lokale partners de mogelijkheid om relaties binnen hun netwerk te onderzoeken. Als voortvloeisel uit het actieonderzoek dat onlangs is afgerond, maakt PSO de publicatie Looking at collaboration in North-South networks beschikbaar voor ontwikkelingsorganisaties.

De publicatie bundelt de geleerde lessen op basis van een kritische discussie, zowel over het verbeteren van samenwerking in netwerken, als over de aanpak van het actieonderzoek zelf. Want in het actieonderzoek bleek het nog niet makkelijk om op afstand ondersteuning te bieden: een uitdaging waar ook veel Noord-Zuid-netwerken voor staan.

Het document bevat cases van de deelnemers uit vijf netwerken. Ze vertellen hoe ze hard gewerkt hebben om de netwerken op kleine schaal nieuwe energie te geven, en over de voor- en tegenspoed bij hun pogingen een rol als Free Actor te vervullen. Koen Faber, consultant bij PSO: “We hopen dat hun geleerde lessen en ervaringen andere ontwikkelingsorganisaties inspireren om de samenwerking in hun netwerken te verbeteren.”

De aanpak van het actieonderzoek
De netwerken, die aan het actieonderzoek deelnamen, worden door ontwikkelingsorganisaties vanuit Nederland ondersteund, maar de hoofdonderzoekers van het actieonderzoek waren Zuidelijke netwerkleden. Een gezond netwerk ontstaat immers vanuit de samenwerking met alle partners, en moet goed aansluiten bij de verschillende verwachtingen.

De aanpak berustte op de aanname dat verschillende personen, ongeacht hun formele rol, kunnen werken aan het verbeteren van relaties in het netwerk. Deze mensen worden Free Actors genoemd volgens de theorie van de Free Actors in Networks approach, die voor het actieonderzoek is gebruikt. Deze benadering biedt een aantal instrumenten om netwerken te analyseren.

Het mooie, en onverwachte, resultaat van het actieonderzoek was dat de deelnemers vooral met  de aangereikte visie op netwerken en het concept van Free Actor aan de slag gingen, en minder met de instrumenten. De visie gaf ze een nieuwe kijk op hun netwerken, en hielp hen activiteiten te ontwikkelen om de deelname aan hun netwerken te vergroten.