Bewustwording

Bewustwording en kijken naar het grotere geheel

Sinds 2003 heeft het Medisch Comité Nederland-Vietnam veel organisatorische veranderingen doorgemaakt, onder meer door forse groei van de programma's in Vietnam en Laos. Beleidsmedewerker en programma-adviseur Veronique Ehlen was er nauw bij betrokken. ‘We zijn ons bewuster geworden van organisatieontwikkeling en verschillende aspecten van capaciteitsversterking.'

Het Medisch Comité Nederland-Vietnam (MCNV) versterkt lokale structuren in Vietnam en Laos, waardoor overheden ter plaatse beter in staat zijn om goede gezondheidszorg te creëren voor alle groepen in de samenleving. ‘Gezondheidszorg is steeds de invalshoek. Maar we werken ook aan armoedebestrijding en participatie in besluitvorming, zodat lokale gemeenschappen zelf de prioriteiten kunnen bepalen in hun ontwikkelingsproces', legt Veronique Ehlen uit.

De slag

Omstreeks 2003 vond structuurversterking vooral plaats door trainingen en workshops. Het MCNV noemt het capaciteitsopbouw op technisch gebied. Ehlen: ‘We concentreerden ons op individuele en operationele capaciteitsversterking. Denk aan artsen die managementcursussen kregen. Vanaf 2003 hebben we een slag gemaakt. Vanaf toen zijn we structureel gaan kijken naar het grotere geheel, naar alle niveaus van capaciteitsversterking.'

Dat betekent dat de aandacht verschoof van human resources development naar organisational development. Ehlen legt uit: ‘Wat kan een organisatie, waar ligt haar meerwaarde en hoe kan het MCNV haar partnerorganisaties helpen die te ontdekken? Dan kom je al snel terecht op het niveau institutional development: wat is de rol van de organisatie in het brede maatschappelijke speelveld, hoe kunnen we dat speelveld breder maken en er zoveel mogelijk actoren bij betrekken? Het MCNV heeft niet alleen die slag gemaakt, maar is zich ook steeds bewuster geworden van de verschillende niveaus van capaciteitsontwikkeling en organisatieversterking.'

Wisselwerking

Capaciteitsversterking van partnerorganisaties heeft ook invloed op het MCNV zelf. Volgens Ehlen is het een wisselwerking: ‘In Vietnam zijn we de afgelopen vijf jaar enorm gegroeid. Die groei moet je ook begeleiden in je eigen organisatie. Het kenniscentrum en de leertrajecten van PSO hebben ons geholpen om op gestructureerde wijze naar capaciteitsversterking te kijken.'

Het MCNV deed ook de nodige ervaring op met externe consultants, die hielpen bij processen van beleidsontwikkeling en met het inbedden van alle veranderingen in de organisatie.

Disabled People's Organisation

Hebben de kwaliteitsverbeteringen tot concrete resultaten geleid? ‘Jazeker', zegt Ehlen. ‘We zijn bijvoorbeeld trots op de ontwikkeling van de Disabled People's Organisation. Oorspronkelijk bestaat deze organisatie uit War Heroes, oud-strijders die door de oorlog invalide zijn geworden. In Vietnam, een vanuit de overheid strak georganiseerd socialistisch land, hebben deze veteranen een zekere status. Maar langzamerhand gingen ook jongere gehandicapten zich aansluiten. De organisatie kreeg input uit verschillende lagen van de bevolking. In dat proces van Civil Society Development hebben wij, samen met de overheid, de organisatie begeleid. Zo hebben we mensen naar managementcursussen gestuurd en ervoor gezorgd dat de organisatie inkomensgenererende activiteiten ging ondernemen.'

De Vietnamese overheid ziet dat deze ontwikkelingen voordeel opleveren. De Disabled People's Organisation kan nu immers zelf aangeven wat er nodig is, zelfstandig zaken voor elkaar krijgen en opkomen voor de belangen van de gehandicapten.

Community Health Training and Consultancy Network

Als ander voorbeeld noemt Ehlen het Community Health Training and Consultancy Network (CHTCN). Deze groep is verbonden aan de medische faculteit van de Vietnam National University in Hanoi, heeft ervaring met en is inzetbaar voor het begeleiden van gezondheidsprogramma's. Daarbij kun je denken aan de ontwikkeling en financiering van en de toegang tot gezondheidszorg.

‘CHTCN is een partner van het MCNV. Het is een lokale organisatie die de laatste jaren zo veel is gegroeid en sterker geworden, dat zij nu zelfstandig hun programma's én zichzelf kunnen managen. De organisatie heeft binnen het bestaande systeem van Vietnam de weg naar boven kunnen vinden. Ze wordt door de overheid erkend. De mensen hebben posities bij de faculteit. Of bij het Ministry of Health. Het is een netwerk met veel expertise, waardoor ook andere sectoren kunnen worden betrokken. Een interessant voorbeeld van institutionele ontwikkeling', besluit Ehlen.